Günümüzde ofislerde en sık duyulan sorulardan biri: “ChatGPT kullanmak yasak mı?”

Bazı şirketler işyerinde ChatGPT kullanımını erişimi engelleyerek veya şirket içi politikalarla sınırlayabiliyor. Bazı şirketler ise, ChatGPT gibi çeşitli AI modellerini iş akışına entegre etmek için çalışıyor. Her durumda araştırmalar, çalışanların işverenlerinden habersiz şekilde kullandığını gösteriyor.

İşyerinde ChatGPT kullanmak suç mu?

Kısa Cevap: Hayır, tek başına ChatGPT veya herhangi bir AI modelini işyerinde kullanmak suç değil.

Uzun Cevap: İşyerinde yapay zeka kullanımı, denetimsiz ve sınırsız olduğunda ciddi hukuki riskler barındırabilir.

Gelin bu riskleri inceleyelim.

1. Ticari Sır İhlali

ChatGPT’ye yazdığınız her şey, OpenAI’ın sunucularında işleniyor ve potansiyel olarak model eğitiminde kullanılabiliyor. Geçtiğimiz günlerde, ChatGPT üzerinde yapılmış bazı konuşmaların herkese açık olan Google arama dizinlerine eklendiği haberlerini hatırlarsınız. Bu nedenle işyerinde yapay zeka kullanımındaki risklerin en başında ticari sır ihlali geliyor.

Çalışan özelinde veya şirket genelinde şirket içi raporların özetlerinin çıkarılması, birtakım analiz metinlerinin oluşturulması, şirket içi hassas verileri içeren maillerin yazımında kullanılması ticari sırların ifşasına neden olabilir.

Çözüm Önerisi: Hassas bilgileri asla AI araçlarıyla paylaşmayın. Genel sorular, anonimleştirilmiş veriler ve halka açık bilgilerle sınırlı kalın.

2. KVKK İhlali: Kişisel Veri Sızıntısı

ChatGPT’ye kişisel veri girmeniz KVKK açısından büyük risk. Bu kişisel veri; şirket içi bir çalışana ait olabileceği gibi şirketin iş ortağına veya müşterilerine ait bir kişisel veri olabilir. Özellikle müşterilere, iş ortaklarına ait kişisel veri ihlallerinin yaşanması şirketinizin itibarı açısından ve bu ihlali gerçekleştiren çalışan açısından ciddi hukuki sorumluluk doğurabilir.

Yasaklanması Uygun Görülen Kullanımlar:

• İşe alımlarda çalışan adayı CV’lerini doğrudan bir yapay zeka aracına yüklemek
• Müşteri bilgilerini analiz ettirmek
• İş akışı analiz raporlarını özetletmek vb. kullanımlar

Hukuki sonuç: KVKK’ya aykırılık gerekçesiyle ihlal başına idari para cezası ile maddi ve manevi tazminat söz konusu olabilir. Ek olarak iş sözleşmesine göre, veri sızıntısını gerçekleştiren çalışan açısından iş akdinin tazminatsız feshi gündeme gelebilir.

Güvenli kullanım için sadece anonimleştirilmiş, kamuya açıklanmış, KVKK ile uyumlu elde edilmiş ve yine mevzuata uygun izinlerin alınmış olduğu verilerle çalışın.

3. Telif Hakkı Sorunu: Kim Sorumlu?

ChatGPT’nin ürettiği içerikler telif haklarını ihlal edebilir. İnsan müdahalesinin minimumda olduğu içerikler yönünden, eser sahibine tanınan telif hakkı bu içeriklerde geçerli olmayabilir.

Risk: Üretilen içerik başka bir hak sahibinin telif hakkını ihlal ederse, kullanan şirketin hukuki sorumluluğu doğabilir. Özgün çalışmalar beklenilen bir ticari ilişkide, içeriğin özgünlüğü tartışmalı hale geleceğinden ticari ilişkiler bu durumdan olumsuz etkilenebilir.

Çözüm Önerisi: İçerik üretiminde AI kullanımı söz konusu ise, içeriğin sunulduğu kişileri mutlaka bu durum hakkında bilgilendirin, içerikleri orijinallik kontrol araçlarından geçirin. AI kullanımını bir araç olarak düşünerek yapay zekanın, insan müdahalesinin ve yaratıcılığının önüne geçmesini önlemeyi hedefleyin.

4. İş Sözleşmesi ve Gizlilik Yükümlülükleri

Çoğu iş sözleşmesinde gizlilik ve kişisel verilerin korunmasına dair ek maddeler veya iş sözleşmesinin eki niteliğinde bu konuları düzenleyen bir sözleşme ya da taahhütname bulunur. İşyerinde ChatGPT kullanımı, bu maddeleri ihlal edebilir.

Örneğin proje detaylarının yapay zeka modeline danışılması, müşteri görüşme notlarının yapay zeka ile özetlenmesi veya ticari sır, kişisel veri içeren iç toplantı kayıtlarının analizi gibi kullanımlar; iş sözleşmesine aykırı olarak değerlendirilebilir.

Hukuki Sonuç: İşyerinde ChatGPT kullanımında veya genel olarak yapay zeka kullanımında disiplin cezaları, iş akdinin feshi veya tazminat davası gibi hukuki sonuçlarla karşı karşıya kalınabilir.

5. Şirket Politikası Eksikliği: Kontrolsüz Kullanım

Şirketler açısından değerlendirildiğinde; en büyük risklerden biri işyerinde yapay zeka kullanımının sınırsız ve denetimsiz şekilde olması. Ülkemizde çoğu şirkette, AI kullanım politikası olmadığı, bu sebeple çalışanların yapay zeka kullanımındaki sınırların çizilmediği, ihlallerin fark edilmediği görülüyor.

Şirketinizi ve çalışanlarınızı koruma altına alabilmek için ilk aşamada;

• AI Politikası hazırlayarak işyerinde AI kullanımının çerçevesini çizebilir,
• Çalışanlarınıza ve üst yönetime işyerinde AI kullanımı konusunda hukuki riskleri de barındıran kapsayıcı bir eğitim verebilir,
• İşyerinde teknik önlemler alabilir,
• İş sözleşmelerinizi güncelleyebilir,
• Periyodik risk değerlendirmesi yapabilirsiniz.

SONUÇ

ChatGPT ve benzeri AI araçları işleri kolaylaştırdığı ve verimliliği arttırdığı bir gerçek. Bu sebeple işyerinde yapay zeka kullanımının tamamen yasaklanması, gerçekçi bir beklenti olmayacaktır.

Doğru yaklaşımın, yasaklama yerine güvenli kullanım alanı yaratmak olduğu görüşünü paylaşmak isteriz. Güvenli alanınızı yaratırken doğru hukuki çerçeveyi oluşturmak çok önemli.

Böylece teknolojinin getirdiği fırsatlardan yararlanırken risklerini de yönetme şansınız olacaktır.

---

Şirketinizin AI politikası ve kurum içi eğitim için iletişime geçebilirsiniz.